مقام زن در آیین یهودیت

 

تصویر حوا، در روایات یهودی به عنوان یک وسوسه گر، منتج به دیدی بی نهایت منفی نـسبت بـه زنـانشده است و همهی زنان به عنوان کسانی تصور شدهاند ک ه از مادرشان، یعنی حوا، گناه، حیله و تلبیسرا به ارث برده و در نتیجه همه ی آنان نادرست کار و از نظر اخلاقی پست و گناه کارند.

 

برای روشن شدن نقش به غایت منفی وارثان مؤنث حـوا بـه ذکـر یـک موعظـه از »مـواعظ سـلیمان« می پردازیم:

 

»و زنی را که مثل دامهاست و دلش تله هاست و دست هایش کمندهاست یـافتم، کـه تلـخ تـر از مـرگاست. کسی که در حضور خدا پسندیده است از او رهایی خواهد یافت، اما گناه کـار گرفتـار وی خواهـدشد، اینک واعظ میگوید؛ که این را دریافتم، بعد از شمردن چیزها یک به یک تا آن کیفیت حـساب  را دریابم، که جان من الی الآن در جستجویش میباشد و نمییابد. این است که یـک مـرد از هـزار پیـداکردم، از تمامی آن ها زنی را پیدا نکردم.«1

 

در بخش دیگری از ادبیات عبری که در انجیل کاتولیک2 یافت میشود می خوانیم: »هـیج شـرارتی، درهیچ جایی به پای شرارت زنان نمیرسد... گناه با یک زن شروع شد و  به لطـف اوسـت کـه همـه ی مـامجبوریم بمیریم!«

 

ربیهای یهود 9 لعنت را کـه بـر زنـان بـه خـاطر هبـوط و سقوطـشان، تحمیـل شـده اسـت، چنـینبرمیشمارند: »9 لعنت که خداوند همراه با مرگ به زنان تحمیل نموده است عبارتنـد از: »1ــ تحمـلبارداری، 2ـ تحمل درد زایمان، 3ـ تحمل بزرگ کردن فرزنـد، 4ــ ایـن کـه بـه عنـوان گـواه و شـاهدپذیرفته نمی شود ،5ـ پس از همه ی این ها مرگ پاداش اوست و...«3

 

ربیهای یهود، این را به عنوان وظیفهای برای مردان می دانند کـه بـرای تکثیـر نـژاد منـشأ زاد و ولـدباشند و رجحان واضحشان را برای فرزندان مذکر پنهان نمی کنند.

 

                                                

1       - مواعظ سلیمان، فصل 7، آیات 26 تا 28.

2       - سومین قسمت از عهد عتقیق ار مجموعه ی کتب مقدس است. در عهد عتیق ،(انجیل کاتولیک) در بین سرود سلیمان و مرائی واقع شده است و مترجمین مسیحی انگلیسی آن را بین مزامیر و مواعظ سلیمان قرار داده اند.

3       زن در یهود، لئونارد، ج، سویدلر ،1976م، ص 115.

                                               


»برای آنانی که فرزندشان مذکر است خوشی و برای آنهایی که فرزندشان مؤنث است ناخوشی اسـت.

هنگام تولد پسر همه خوش حالند و هنگام تولد دختر همه غم زده اند. هنگامی که پـسری پـا بـه جهـانمی گذارد صلح به جهان می آورد و هنگامی که دختری متولد می شود، هیچ!«4

 

قلب یهود، تورات است و تورات یعنی؛ قانون، اما بر طبق تلمود5 زنان از مطالعه ی تورات معافند. بعـضیاز ربی های یهود به شدت تابع این عقیده اند که »بهتر است کلمات تورات به آتـش بـسوزد تـا ایـن کـهزنان از آن بهرهمند شوند . و هر کس دخترش را تعلیم دهد ماننـد ایـن اسـت کـه او را وقاحـت تعلـیم نموده است.«6

 

زنان در جامعهی یهودی قدیم اجازه ی شهادت نداشته اند و ربی ها می گفتند؛ زنان به خاطر چند لعنتـیکه بر آنها تحمیل شده است حق شهادت ندارند، زنان در اسرائیل کنـونی نیـز حـق شـهادت دادن دردادگاه ربیون را ندارند.7

 

در یهود، نظارت پدر بر دختر آن اندازه مطلق است که حتی اگر بخواهد می تواند دخترش را بفروشـد واین نکته در نوشتههای ربیون آمده است: »مرد میتواند دخترش را بفروشـد، امـا زن نمـی توانـد، مـردمی تواند دختر را نامزد کند، اما زن نه.«8

 

                                                

4       - زن در یهود، سویدلر ، ص 140.

5       - تلمود: مجموعه        سنتهای ربانی که قوانین و مقررات حضرت موسی(ع) را شرح و تفسیر می کند.

6       - یهودیت، دنیس، ال، کارمودی، ص 197.

7       زنان اسرائیلی، حقیقت در پشت پندار، لسلی  هازلتون.

8       زن در یهود، سویدلر، ص 141.



                                               






ربیون یهود، حق شوهر بر دارایی های همسرش را به عنوان یک نتیجـه ی فرعـی از مالکیـت شـوهر بـرهمسر میدانند. اگر شخصی، مالک  زنی شود آیا به این نتیجه نمیرسیم که او مالک داراییهای او نیـزهست؟ و اگر او زن را به دست آورد. آیا دارایی او را به دست نمی آورد؟9

 

تلمود، وضعیت دارایی و مالی همسر را این گونه شرح می دهد:

 

»چگونه زن میتواند چیزی از خود داشته باشد، در صورتی که او مال شـوهرش اسـت؟ هـر چیـزی درشوهر است برای شوهر است و هر چه با اوست (همسر) نیز برای شـوهر اسـت... در آمـد و هـر چـه درخیابانها به دست میآورد مال شوهر است. متاع در خانه، حتی خرده نـان هـای روی میـز مـال اوسـت(شوهر)... . او (همسر) اگر مهمـانی را بـه خانـه کنـد و غـذایش دهـد از شـوهر خـویش دزدی نمـودهاست.«10

 

یهود، طلاق را بدون هیچ استثنایی جایز میشمارد، عهد قدیم، این حق را به شوهر می دهد کـه حتـیاگر زنش را دوست نداشته باشد او را طلاق دهد.

 

 

زنان در جامعهی یهودی قدیم اجازه ی شهادت نداشته اند و ربی ها می گفتند؛ زنان به خاطر چند لعنتـیکه بر آنها تحمیل شده است حق شهادت ندارند، زنان در اسرائیل کنـونی نیـز حـق شـهادت دادن دردادگاه ربیون را ندارند



 

                                                

9        زن در یهود، سویدار، صص 164 و 165.

10     تلمود، گیت 62.


                                               




»مکتب شمایی  11میگوید؛ که مرد نباید زنش را طلاق دهد، مگر ایـنکـه گنـاهی از نـوع »سـوءرفتارجنسی« از او ببیند، در حالی که مکتب هیلّّل 12میگوید؛ که او میتواند زنش را صـرفاً بـرای ایـن کـهغذایش را فاسد کرده طلاق دهد. ربی اََخیبا 13 میگوید؛ او حتی اگر دید کـه زن دیگـری زیبـاتر از زنخودش است می تواند او را طلاق دهد.«14

 

عهد جدید، نظر شمایی را پذیرفت، در حالی که قانون یهود نظر هیلل و ربی اخیبا را پیروی نمود.15



                                                

11   - مکتب شمایی یکی از دو مکتب فراسیسی یھودی است کھ توسط بت شمایی پایھ گداری شد.

12   - مکتب هیلل یکی از دو کتب فراسیسی یهودی است که نسبت به مکتب شمایی درباره ی اوامر مذهبی قابل انعطاف تر می باشد.

13   -  اخیبا بن یوسف، حکیم یهودی (135- 140م) پایه گذار اصلی ربانیت یهودی است.

14   تلمود، گیت 9.

15   ازدواج یهودی، اپستین، ص 196.